توسعه ارقام مقاوم؛ نسخه جهاد دانشگاهی برای نجات باغهای زرشک و عناب خراسان جنوبی
به گزارش روابط عمومی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی، به نقل از خبرگزاری ایرنا، محسن پویان افزود: از جمله مهمترین چالشهایی که بیش از همه از سوی تولیدکنندگان بخش کشاورزی مطرح میشود، بحران آب و قطع برق چاههای کشاورزی، افزایش هزینه نهادههای تولید، مشکلات بازار فروش و توان مالی پایین کشاورزان است.
وی ادامه داد: نبود شناخت کافی از ارقام تجاری و مقاوم، نیاز به آموزشهای تخصصی بهرهبرداران، ضرورت توسعه مکانیزاسیون برداشت عناب و زرشک و همچنین ضعف در معرفی ملی محصولات راهبردی استان بهویژه عناب و زرشک از دیگر چالش های بخش کشاورزی در خراسان جنوبی است.
وی با اشاره به آثار تغییرات اقلیمی گفت: در شرایط کنونی امکان تأثیرگذاری بر تغییرات اقلیم محدود است اما میتوان با اجرای برنامههای سازگاری، بخشی از خسارتها را کاهش داد.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی ادامه داد: برآوردها نشان میدهد تولید عناب این استان در سال جاری بین ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش یافته که خسارت قابل توجهی به تولیدکنندگان وارد کرده است، در حالی که بیش از ۹ هزار خانوار و حدود ۴۰ هزار نفر به طور مستقیم معیشت خود را از این محصول تأمین میکنند.
وی، پوششدار کردن باغات را یکی از راهکارهای کاهش خسارتهای ناشی از تغییرات اقلیمی دانست و افزود: هزینه اجرای این طرح بالاست و اجرای آن بدون تأمین تسهیلات و حمایتهای ترجیحی برای باغداران امکانپذیر نخواهد بود.
پویان عنوان کرد: کاهش آبدهی چاهها و افزایش دور آبیاری که در برخی مناطق به ۱۸ تا ۲۴ روز رسیده، موجب کاهش شدید تولید محصولات باغی شده است.
وی در ادامه گفت: بررسیهای مشترک با مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی نشان داده برخی ارقام عناب در شرایط کمآبی عملکرد بهتری نسبت به سایر ارقام دارند و شناسایی و توسعه این ارقام میتواند ضمن کاهش مصرف آب، بهرهوری باغات را افزایش دهد.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی بیان کرد: با استفاده از ارقام پرمحصول و مقاوم میتوان بدون کاهش میزان تولید، سطح زیرکشت را کاهش داد و این موضوع نقش مهمی در حفظ منابع آبی و جلوگیری از نابودی باغات عناب و زرشک خواهد داشت.
وی درباره مشکلات بازار فروش عناب نیز افزود: نبود مدیریت واحد و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و فعالان زنجیره ارزش از مهمترین موانع توسعه این محصول است.
پویان در این خصوص پیشنهاد کرد: کارگروه توسعه عناب خراسان جنوبی تشکیل شود تا مدیریت یکپارچه زنجیره عرضه، قیمتگذاری، بازاریابی و رفع مشکلات این محصول را برعهده گیرد.
وی گفت: اکنون بیش از هفت مرکز در استان خراسان جنوبی بهصورت مستقل در حوزه عناب، زرشک و دیگر محصولات راهبردی فعالیت میکنند و تشکیل این کارگروه میتواند موجب همافزایی، جلوگیری از موازیکاری و تجمیع ظرفیتهای علمی و اجرایی شود.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به وضعیت باغات زرشک اظهار کرد: شیوع آفات و بیماریها بیش از هزار هکتار از باغات زرشک این منطقه را درگیر کرده و حدود ۵۰ هزار خانوار و نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر در زنجیره تولید، فرآوری و تجارت این محصول فعالیت دارند، بنابراین این موضوع یک تهدید زیستی، اقتصادی و اجتماعی برای استان محسوب میشود.
وی در ادامه بر اجرای برنامههای حمایتی مستمر، اعطای تسهیلات ترجیحی و توسعه پژوهشهای کاربردی برای مقابله با این بحران تأکید کرد.
پویان، ضعف معرفی محصولات راهبردی استان در سطح کشور را از دیگر چالشهای این بخش دانست و گفت: اختصاص بودجه برای تولید محتوای تبلیغاتی، افزایش معرفی محصولات در رسانه ملی، نصب نمادهای عناب و زرشک در میادین شهری و استفاده از این گونههای گیاهی در فضاهای شهری میتواند به برندسازی و توسعه بازار این محصولات کمک کند.
وی در ادامه اختصاص اعتبارات ویژه برای اجرای برنامههای مقابله با آفات و بیماریهای باغات، حمایت از طرحهای پژوهشی و اجرایی برای شناسایی و توسعه ارقام مقاوم، جلوگیری از حذف باغات، توسعه بازار و تنوعبخشی به سبد فروش عناب و همچنین پیگیری درج قیمت عناب تازه در میدان مرکزی میوه و ترهبار تهران را خواستار شد.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی یادآور شد: درج قیمت عناب تازه در میدان مرکزی میوه و ترهبار تهران برای نخستین بار، گامی مؤثر در معرفی این محصول، توسعه بازار مصرف و افزایش ارزش اقتصادی یکی از مهمترین محصولات راهبردی خراسان جنوبی است.
