جهاددانشگاهی؛ اقتدار علمی در افق مقاومت/ ۲۴
اثرگذاری بر زندگی مردم، مهمترین معیار فعالیت جهاددانشگاهی است
به گزارش روابط عمومی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی، مجتبی ابراهیمی رومنجان؛ رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی در دیدار با فرماندار بیرجند با قدردانی از حضور فرماندار بیرجند و حمایتهای وی، اظهار کرد: جهاددانشگاهی یک نهاد علمی، انقلابی و برخاسته از بطن انقلاب اسلامی است که مأموریتهای متنوعی در حوزههای علمی، پژوهشی، آموزشی و فرهنگی بر عهده دارد.
مجتبی ابراهیمیرومنجان افزود: اگرچه بسیاری از فعالیتهای جهاددانشگاهی در حوزههای تخصصی انجام میشود، اما مهم این است که نتیجه و خروجی این فعالیتها به جامعه منتقل شود و مردم بتوانند اثر عملی علم و پژوهش را در زندگی خود مشاهده کنند.
وی با اشاره به فعالیتهای جهاددانشگاهی در حوزههای پزشکی، فنی و مهندسی، کشاورزی، آموزش، فرهنگ و اشتغال، گفت: بخش قابل توجهی از اقدامات انجامشده ممکن است با نام جهاددانشگاهی شناخته نشده باشد، اما اصل موضوع، انجام کار و حل مسئله بوده است.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با تأکید بر ظرفیت این نهاد در حوزه اشتغال و بازار کار، بیان کرد: جهاددانشگاهی در کنار فعالیتهای تخصصی خود، ظرفیت رسانهای و ارتباطی قابل توجهی نیز دارد و میتوان از این ظرفیت برای معرفی دستاوردها، طرحها و اقدامات انجامشده و ایجاد ارتباط مؤثرتر میان مردم، دستگاههای اجرایی و مجموعههای علمی استفاده کرد.
ابراهیمیرومنجان ادامه داد: انتظار ما از دستگاههای اجرایی این است که جهاددانشگاهی را مجموعهای بدانند که در صورت وجود یک مسئله یا نیاز تخصصی، میتوانند برای دریافت راهکار و استفاده از ظرفیت علمی و اجرایی به آن مراجعه کنند.
وی با بیان اینکه در صورت واگذاری مسئولیت به جهاددانشگاهی، باید با افتخار از نتیجه و خروجی کار یاد شود، تصریح کرد: مهم این است که کاری که به جهاددانشگاهی سپرده میشود، به نتیجه مطلوب برسد و اثر آن در جامعه دیده شود.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی همچنین با اشاره به ضرورت حرکت این نهاد به سمت خودکفایی و کاهش وابستگی به منابع جاری، گفت: یکی از آرمانهای مهم انقلاب اسلامی، ایستادن روی پای خود و اتکا به توان داخلی است و جهاددانشگاهی میتواند نمونهای از این رویکرد باشد.
ابراهیمیرومنجان افزود: جهاددانشگاهی باید به نقطهای برسد که پژوهش، آموزش و خدمات خود را با اتکا به ظرفیتهای داخلی و درآمدهای حاصل از فعالیتهای خود پیش ببرد و در عین حال، مأموریتهای اصلی خود را با قدرت ادامه دهد.
وی با اشاره به انعطافپذیری و پویایی جهاددانشگاهی اظهار کرد: این مجموعه به دلیل ساختار چابک، نیروهای جوان و خوشفکر و انعطافپذیری موجود، میتواند ایدهها را با سرعت بیشتری به برنامه و اقدام تبدیل کند.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: در حوزههای فرهنگی، پژوهشی، اشتغال، تجاریسازی و آموزش، تلاش میکنیم ایدهها را به مرحله اجرا برسانیم و اجازه ندهیم کمبود منابع، مانع از حرکت و انجام کار شود.
وی ادامه داد: حتی در مواردی شاهد بودهایم که ایدهها و طرحهای شکلگرفته در جهاددانشگاهی، بعدها در دانشگاهها و مجموعههای علمی دیگر نیز مورد استفاده قرار گرفته است که این موضوع را نه یک گلایه، بلکه افتخاری برای جهاددانشگاهی میدانیم؛ چراکه نشان میدهد یک ایده توانسته است در جامعه علمی اثرگذار باشد.
ابراهیمیرومنجان با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط جهاددانشگاهی با دستگاههای اجرایی، اظهار کرد: هدف ما این است که جهاددانشگاهی بیش از گذشته در حل مسائل استان نقشآفرین باشد و ظرفیتهای علمی، فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، اشتغال و رسانهای این نهاد در خدمت توسعه خراسان جنوبی قرار گیرد.
اطلس گیاهان دارویی خراسان جنوبی؛ الگویی برای توسعه دانشبنیان و معرفی ظرفیتهای بومی
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به تدوین اطلس گیاهان دارویی استان، این اقدام را یکی از دستاوردهای ارزشمند پژوهشهای کاربردی جهاددانشگاهی دانست و گفت: این اطلس میتواند به یک ظرفیت ملی برای معرفی دانش بومی، جذب گردشگر و سرمایهگذار و تبدیل دانش به ثروت تبدیل شود.
مجتبی ابراهیمیرومنجان اظهار کرد: اطلس گیاهان دارویی خراسان جنوبی امروز به یک افتخار در سطح کلان کشور تبدیل شده و مقرر است با هدایت خراسان جنوبی، این تجربه در استان خراسان شمالی نیز اجرایی شود و در ادامه بتوان از این الگو در سطح کشور استفاده کرد.
وی با بیان اینکه برنامه جهاددانشگاهی برای ادامه این مسیر، راهاندازی یک پایگاه جامع در حوزه گیاهان دارویی است، افزود: ایده ما این است که سایتی مشابه ویکیپدیا، اما بهصورت تخصصی در حوزه گیاهان دارویی ایجاد شود تا اطلاعات علمی، درمانی، تجاری، اقتصادی و بومی گیاهان در آن گردآوری و در اختیار مردم، پژوهشگران، مسئولان، گردشگران و سرمایهگذاران قرار گیرد.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی تصریح کرد: وقتی از پژوهش کاربردی صحبت میکنیم، باید بتوانیم نشان دهیم نتیجه این پژوهش چگونه به جامعه کمک کرده و چه دستاوردی ایجاد کرده است. یکی از مهمترین مصادیق پژوهش کاربردی همین است که دانش موجود را به ثروت و فرصت اقتصادی تبدیل کنیم.
ابراهیمیرومنجان ادامه داد: امروز اگر از بخشداران و دهیاران شهرستانهای مختلف استان درباره گیاهان دارویی مرتبط با محیط جغرافیایی خود، کاربردهای درمانی، ظرفیتهای اقتصادی و شیوه بهرهبرداری از آنها سؤال کنیم، به جرئت میتوان گفت بسیاری از آنها شناخت جامع و کاملی از این ظرفیتها ندارند.
وی گفت: این سؤال مطرح است که وقتی یک دهیار یا بخشدار اطلاعات کاملی از گیاهان دارویی منطقه خود ندارد، برای کسب این آگاهی باید به چه منبعی مراجعه کند؟ اطلاعات پراکنده فضای مجازی نمیتواند پاسخگوی این نیاز باشد و اطلس گیاهان دارویی میتواند یک مرجع جامع، معتبر و بومی در این زمینه باشد.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به تلاشهای انجامشده در تدوین این اطلس، از نقش پژوهشگران و همکاران این طرح قدردانی کرد و افزود: در این اطلس، اطلاعات جامعی از گیاهان دارویی هر منطقه، از شناخت پایه و ویژگیهای گیاه گرفته تا کاربردهای درمانی، تجاری و اقتصادی گردآوری شده و میتواند بهعنوان یک شناسنامه علمی و کاربردی برای ظرفیتهای گیاهی شهرستانها مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به چاپ اطلسهای شهرستانی، اظهار کرد: با موافقت فرمانداران شهرستانهای مربوط، مقرر شده است نسخههای این اطلس از طریق انتشارات جهاددانشگاهی برای دهیاران و بخشداران مناطق مرتبط تهیه و در اختیار آنها قرار گیرد تا مدیران محلی نیز بتوانند از این ظرفیت علمی در برنامهریزی و توسعه منطقه خود استفاده کنند.
ابراهیمیرومنجان افزود: در حال حاضر اطلس گیاهان دارویی شهرستانهای زیرکوه و درمیان تهیه و چاپ شده و اطلس شهرستان طبس نیز در دست انجام است و میتوان این تجربه را برای سایر شهرستانهای استان نیز توسعه داد.
وی پیشنهاد کرد: با توجه به ظرفیت و ارزش ملی این طرح، میتوان موضوع اطلس گیاهان دارویی را در سطح کلان کشور نیز مطرح کرد و گزارش این تجربه را در اختیار وزارت کشور قرار داد تا این الگو با محوریت خراسان جنوبی در سایر استانها نیز مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: اگر این اطلس در سطح ملی توسعه پیدا کند و در کنار آن یک پایگاه جامع اطلاعاتی نیز راهاندازی شود، میتوان علاوه بر معرفی ظرفیتهای طبیعی و علمی مناطق، گردشگر و سرمایهگذار را نیز جذب کرد.
وی تأکید کرد: ثروت واقعی ما تنها منابع طبیعی نیست، بلکه دانش و توانایی تبدیل دانش به ثروت است و جهاددانشگاهی تلاش میکند با پژوهشهای کاربردی، این مسیر را از شناسایی ظرفیتها تا معرفی، تجاریسازی و ایجاد ارزش اقتصادی دنبال کند.
۸۰ درصد مأموریتهای جهاددانشگاهی در استان را خود تعریف میکنیم
رئیس هاددانشگاهی خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه این نهاد خود را موظف به حل مسائل و کمک به دستگاههای اجرایی در هر حوزهای که استان نیاز داشته باشد میداند، گفت: جهاددانشگاهی صرفاً منتظر ابلاغ مأموریت از تهران نیست و حدود ۸۰ درصد فعالیتها و مأموریتهای خود را متناسب با نیازهای استان، شناسایی و تعریف میکند.
ابراهیمیرومنجان اظهار کرد: جهاددانشگاهی یک نهاد علمی، فرهنگی و انقلابی است و اگرچه در برخی برنامهها مانند «زندگی با آیهها» یا فعالیتهای کمیته تولید محتوا مأموریت مشخصی ندارد، اما هرجا احساس کنیم کشور، استان یا یک دستگاه اجرایی به کمک نیاز دارد، وظیفه خود میدانیم که برای حل مسئله وارد میدان شویم.
وی افزود: جهاددانشگاهی در حوزههای مختلف از جمله کشاورزی، آسیبهای اجتماعی، پزشکی، فرهنگ و اشتغال در کنار دستگاههای اجرایی استان قرار گرفته و تلاش کرده است ظرفیت علمی و تخصصی خود را برای حل مسائل موجود به کار گیرد.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به همکاری این نهاد در حوزه آسیبهای اجتماعی گفت: تدوین سند آسیبهای اجتماعی استان از جمله اقداماتی بود که با همکاری جهاددانشگاهی انجام شد و در مقطعی نیز دبیرخانه این حوزه در جهاددانشگاهی مستقر بود.
ابراهیمیرومنجان ادامه داد: در حوزه پزشکی نیز جهاددانشگاهی همواره تلاش کرده است خدمات مؤثری به مردم ارائه دهد و در حال پیگیری راهاندازی مرکز تشخیص زودهنگام سرطان در استان هستیم که امیدواریم با فراهم شدن شرایط، این مرکز نیز راهاندازی شود.
وی با اشاره به فعالیتهای جهاددانشگاهی در حوزه درمان ناباروری بیان کرد: خدمات درمان ناباروری نیز از برنامههایی است که در حال پیگیری آن هستیم و تلاش میکنیم با استفاده از ظرفیتهای تخصصی جهاددانشگاهی، خدمات مورد نیاز مردم در این حوزه توسعه پیدا کند.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با بیان اینکه این نهاد به دنبال ایجاد یک هویت تخصصی و برند مشخص در استان است، تصریح کرد: در حوزه پزشکی همواره تلاش کردهایم در یک محور مشخص به یک برند تبدیل شویم، اما یکی از ظرفیتهایی که میتواند هویت اصلی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی را شکل دهد، حوزه گیاهان دارویی و فعالیتهای مرتبط با آن است.
ابراهیمیرومنجان با اشاره به فعالیتهای انجامشده در زمینه اطلس گیاهان دارویی افزود: نشستهای تخصصی و حرفهای با حضور فعالان این حوزه در جهاددانشگاهی برگزار میشود و تلاش داریم دغدغههای اقتصادی خانوارها، کشاورزان و فعالان این حوزه را شناسایی کرده و برای آنها راهکار علمی ارائه کنیم.
وی با اشاره به ضرورت تشکیل کارگروه توسعه عناب در استان گفت: یکی از پیشنهادهای مطرحشده در سطح وزارت کشور، تشکیل کارگروه توسعه عناب در استانهاست که میتواند با توجه به ظرفیت خراسان جنوبی، فرصت مناسبی برای برنامهریزی علمی و اقتصادی در این حوزه باشد.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با بیان اینکه در حوزه کشاورزی نمیتوان صرفاً با تغییر سطح زیرکشت، مسائل موجود را حل کرد، افزود: باید به سمت استفاده از فناوری و روشهای نوین برای افزایش بهرهوری محصولات حرکت کنیم. برای نمونه، در مورد عناب باید بررسی شود که چگونه میتوان با استفاده از پساب و روشهای علمی، مدیریت منابع آب را بهبود بخشید و بهرهوری را افزایش داد.
ابراهیمیرومنجان همچنین بر ضرورت پاسخگویی علمی به شبهات و نگرانیهای عمومی تأکید کرد و گفت: گاهی یک خبر غیرعلمی درباره یک محصول یا موضوع پزشکی در فضای مجازی منتشر میشود و به سرعت در جامعه گسترش پیدا میکند؛ در حالی که ممکن است اساس علمی نداشته باشد. در چنین شرایطی، نهادهای علمی و حاکمیتی باید بتوانند پاسخ دقیق و علمی به مردم ارائه کنند.
وی ادامه داد: جهاددانشگاهی آمادگی دارد بدون اینکه منتظر اختصاص منابع مالی باشد، در حوزههایی که نیاز به پاسخ علمی وجود دارد، ظرفیت تخصصی خود را در اختیار استان قرار دهد.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به فعالیت آزمایشگاه این نهاد در استان گفت: آزمایشگاه جهاددانشگاهی حدود پنج سال است که به مردم خدمات ارائه میدهد و این موضوع برای ما مایه افتخار است. کیفیت خدمات ارائهشده در این مجموعه در سطح مطلوبی قرار دارد و تعرفه خدمات نیز در بسیاری از موارد حدود یکسوم هزینههای مشابه است.
ابراهیمیرومنجان با تأکید بر ضرورت حمایت دستگاههای اجرایی از ظرفیتهای جهاددانشگاهی خاطرنشان کرد: حمایت مسئولان استانی و بهویژه مدیران دستگاههای اجرایی میتواند مسیر فعالیت و نقشآفرینی جهاددانشگاهی را هموارتر کند.
وی پیشنهاد کرد: از ظرفیت دانشجویان نیز باید به شکل نظاممند استفاده شود؛ به این صورت که دانشجویان بتوانند ایدههای خود را در قالب یک نظام مشخص علمی و با ارتباط با مسائل واقعی شهرستان و استان ارائه کنند و این ایدهها با هدایت دستگاههای تخصصی و استادان دانشگاه، طی یک دوره مشخص به راهکار و طرح اجرایی تبدیل شوند.
رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی تأکید کرد: اگر این ظرفیت بهدرستی سازماندهی شود، میتوان از توان و ایده دانشجویان برای حل مسائل و توسعه شهرستان و استان استفاده کرد و در عین حال، زمینه نقشآفرینی مؤثرتر نیروهای جوان و متخصص جهاددانشگاهی و دانشگاهها را فراهم کرد.
ابراهیمیرومنجان در پایان ضمن قدردانی از حضور فرماندار شهرستان بیرجند در مجموعه جهاددانشگاهی، اظهار کرد: حمایت و نگاه مثبت مسئولان استان برای مجموعه جهاددانشگاهی بسیار ارزشمند است و امیدواریم با همراهی نمایندگان عالی دولت و دستگاههای اجرایی، بتوانیم بیش از گذشته در مسیر حل مسائل و توسعه استان نقشآفرینی کنیم.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی: ظرفیت دانشجویان باید در حل مسائل استان فعال شود
علی محمدی؛ معاون فرهنگی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی نیز در این دیدار با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و افکارسنجی این نهاد، گفت: جهاددانشگاهی میتواند با استفاده از ظرفیت مراکز افکارسنجی، سازمان دانشجویان و دفاتر خود در دانشگاهها، بخشی از مسائل و نیازهای فرهنگی و اجتماعی استان را شناسایی و برای آنها راهکار ارائه کند.
وی اظهار کرد: مراکز افکارسنجی جهاددانشگاهی از ظرفیتهای معتبر این نهاد در سطح استان هستند و در دورههای مختلف، طرحهای نظرسنجی و پژوهشی متناسب با نیاز دستگاههای اجرایی اجرا شده است.
وی افزود: در همین راستا، طرحهای پیشنهادی متعددی به دستگاههای اجرایی ارائه شده که میتواند در شناخت دیدگاههای جامعه و تصمیمگیری بهتر مدیران در حوزههای مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی ادامه داد: علاوه بر فعالیتهای افکارسنجی، در حوزه فرهنگی نیز برنامههای متنوعی با همکاری دانشگاهها و مجموعههای مختلف در استان اجرا شده و بخشی از این برنامهها در حال برگزاری و توسعه است.
محمدی با اشاره به اجرای برنامههای شاخص استانی و ملی توسط جهاددانشگاهی، گفت: برگزاری جشنوارههای فرهنگی و ادبی از جمله جشنواره شعر «سَم» از برنامههایی بوده که توانسته است زمینه معرفی چهرهها و شخصیتهای کمترشناختهشده فرهنگی را فراهم کند و در ادامه نیز با برگزاری دورههای مختلف، به یک رویداد شناختهشده در سطح کشور تبدیل شود.
وی با تأکید بر ضرورت فعالتر شدن ظرفیت دانشگاهها در حل مسائل استان، بیان کرد: اگر ظرفیت دانشگاهها و بهویژه دانشجویان بیش از گذشته فعال شود، میتواند کمک قابل توجهی به مدیران و دستگاههای اجرایی در شناسایی و حل مسائل استان داشته باشد.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به دغدغه مدیران دستگاههای اجرایی و گرفتار شدن آنان در روزمرگیهای مدیریتی، افزود: بسیاری از مدیران و کارکنان دستگاهها درگیر مسائل روزمره هستند و فرصت کافی برای تمرکز بر برخی موضوعات فرهنگی و اجتماعی و ارائه راهکارهای جدید ندارند؛ بنابراین استفاده از ظرفیت دانشجویان و مجموعههای دانشگاهی میتواند بخشی از این خلأ را جبران کند.
محمدی ادامه داد: مدیریت و هدایت این ظرفیت البته نیازمند یک سازوکار مشخص است و باید ارتباط میان دانشجویان، استادان، دانشگاهها و دستگاههای اجرایی بهصورت هدفمند شکل بگیرد تا ایدهها و توان علمی دانشجویان به راهکارهای عملی تبدیل شود.
وی با اشاره به فعالیت دفاتر جهاددانشگاهی در دانشگاههای استان گفت: در حال حاضر دفاتر جهاددانشگاهی در دانشگاه بیرجند، دانشگاه صنعتی و دانشگاه علوم پزشکی بیرجند فعال هستند و تلاش میکنیم حضور جهاددانشگاهی در این سه دانشگاه بیش از گذشته تقویت شود.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با بیان اینکه دانشجو از ابتدا یکی از محورهای اصلی فعالیت جهاددانشگاهی بوده است، تصریح کرد: اساس و ذات جهاددانشگاهی از ابتدا با دانشگاه و دانشجو گره خورده و باید تلاش کنیم این ارتباط در دانشگاههای استان بیش از گذشته تقویت شود.
محمدی همچنین با اشاره به فعالیتهای فرهنگی و تبیینی جهاددانشگاهی در شرایط جنگ و بحران رسانهای اظهار کرد: در این دوره، جهاددانشگاهی در حوزههای ترویجی و تبیینی نیز فعال بوده و در برابر انتشار برخی اخبار نادرست، زرد و آسیبزا تلاش کرده است با تولید و انتشار محتوای مناسب، نقش خود را در آگاهیبخشی و اطلاعرسانی صحیح ایفا کند.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط امروز جامعه، لازم است ظرفیت دانشجویان و دانشگاهها در حوزههای فرهنگی، اجتماعی، رسانهای و تبیینی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد و جهاددانشگاهی آمادگی دارد در این مسیر در کنار دستگاههای اجرایی استان باشد.
